Кафедранын тарыхы
И.Раззаков атн. КМТУ
Институттар
Архитектура жана дизайн институту
Архитектура
Кафедранын тарыхы
Архитектура кафедрасы 1967-жылы Бишкек политехникалык институтунун алкагында Кыргызстандын келечектеги архитекторлорун даярдоочу биринчи атайын кафедра катары түзүлгөн. Бөлүм атактуу архитектор Павел Петрович Ивановдун демилгеси менен уюштурулган. Ал кезде кафедранын курамына архитекторлор, сүрөтчүлөр, искусство таануучулар кирген. Кадимкидей, кафедраны түзүүнүн төмөнкү этаптарын бөлүүгө болот:
1967-жылдан 1973-жылга чейин кафедрада республиканын алдыңкы практик архитекторлору - М.Өмүркулов, В.Э.Нусов, В.А. Голубев, К.Мелихов, А.С.Шкаев, М.Муксинов жана башкалар эмгектенген. Кафедраны Иванов П.П. жетектеген.
1970-жылы Архитекторлордун алгачкы бүтүрүүчүлөрү чыгып, алардын арасында А.Токбаев, К.Алыкулов, Ы.Тагиров, И Кадырбеков, В.Фохт ж.б. атоого болот.
1974-жылдан 1980-жылга чейин– М.А. Мануилова, В.Курбатов, И.Кадырбеков, Г.А.Кондучалова, В.Фохт, А.Токбаев, Д.Д.Өмүралиев жана башкалар кафедрада иштеген. 1974-1981-жж. Кафедраны архитектура илимдеринин доктору, профессор В.В. Курбатов жетектеген.
1981-жылдан 1990-жылга чейин Кафедранын курамын В.Григорьев, Т.Лункина, В.Орозумбеков, Н.Михайлов, Ю.Н.Смирнов, Р.М.Муксинов, К.Сарбанов, Ш.Жекшенбаев, И.Г.Иванова, Б.А.Сарымсакова, И.В.Тонкий, Н.Т. Литвинов, Ж.Табышалиев, Б.Кариев, А.Пастухов жана башкалар толуктаган.
1983 -2024ж чейин кафедраны архитектура илимдеринин доктору, профессор, Чыгыш өлкөлөрүнүн Эл аралык архитектура академиясынын академиги Д.Д. Омуралиев жетектеген.
1991-жылдан 2000-жылга чейин кафедрага жаңы окутуучулар курамы – К.Сатаев, Р.Кокоев, А.Кожалиев, А.М.Насирдинова, Б.Чотуралиев, Э.Коңурбаев, А.Солтобаев, Т.Кеңешев ж.б. эмгектенген.
2001-жылдан 2024-жылга чейин кафедрада, К.Р.Курманалиев, Р.С.Мамкин, О.В.Воличенко, Л.М.Ведутова, К.Абдраков, К.Ж.Нарбаев, Т.А.Осмоналиев, М.Абдылдаев, Ю.Тагиров ж.б. Халмурзаева Г.Б., Ташкулов У.Б., Султанова Н.Г., Насирдинова А.М., эмгектеништи.
Учурда кафедрада иштеп жаткандар: арх.,доктору проф. Омуралиев Д.Д., проф.Тентиев Ж.Т., доцент Султан А., доцент Мальчик А.Ю. Амыркулов М.Б., Каепкулов К.А., Искендеров, К.Назарбаев, ал эми кафедранын өзөгүн жаш окутуучулар – кафедранын бүтүрүүчүлөрү: У.Т.Барпыбеков., Ш.Саманчиев., С.Алиев., Багдавлетова Э.А., Тагайбек у М.,Бердибеков А., Рысбеков Б., Кененбеков Б., Садырбеков М.С.
2020-жылдан баштап Архитектура кафедрасы улуттук архитектуранын бир бөлүгү болуп калды.
Эки этаптуу жогорку билим берүүнүн киргизилишине байланыштуу Архитектура кафедрасынын окутуучулары студенттерди жаңы билим берүү системасына активдүү даярдоо жана ыңгайлаштыруу иштерин жүргүзүүдө: «Бакалавриат» жана «Магистр» багыттары боюнча дипломдук долбоорлорду аяктоо жана коргоонун өзгөчөлүктөрү иштелип чыгууда. Ар бир студентке тема изделип, анын актуалдуулугун жана жаңылыгын, графикалык бөлүгү менен иштөө ыкмаларын аныктап, моралдык жактан колдоо көрсөтүп, коргоодо чыгып сүйлөө үчүн даярданышат. Кафедранын студенттери жыл сайын мыкты дипломдук долбоорлорго арналган университеттик, республикалык жана эл аралык сынактарга активдүү катышышат.
Кафедранын окутуучулары жана кызматкерлери жалпысынан 4 докторлук жана ондон ашык кандидаттык диссертацияларды жакташкан. Кафедрада 30дан ашык монография, 10 дон ашык окуу куралы, ондогон илимий жыйнактар жарык көргөн. Кафедранын калыптанган тажрыйбасынын негизинде архитекторлордун жана мугалимдердин бүтүндөй галактикасы өсүп чыкты. Архитектура факультети кафедранын базасында 1979-жылы түзүлгөн.
Алгач «Архитектура тарыхы» кафедрасы уюштурулуп, андан соң «Архитектуралык долбоорлоонун негиздери» болуп аталган (1981) жана анын негизинде «Реставрация жана реконструкция» кафедрасы деп аталды. Архитектура кафедрасынын окутуучуларынан шаар куруу (1995), Архитектуралык чөйрөнү долбоорлоо (1994), Шаардык чөйрөнү жана ландшафтты долбоорлоо (2003) кафедралары уюштурулган.
Жалпысынан 1967-жылдан 2025-жылга чейин Кафедра үч миңден ашык архитекторлорду даярдаган.
Кафедра өзүнүн бүтүрүүчүлөрү менен сыймыктанат, анын ичинде: К.Нарбаев, И.Кадырбеков, Жекшенбаев, К.Назаров – Токтогул атындагы мамлекеттик сыйлыктын лауреаттары, республиканын эмгек сиңирген архитекторлору – К.Комбарбаев, А.Турсунов, К.Ибраев, Т.Кеңешов жана башка көптөгөн адамдар бар.
И.Раззаков атн. КМТУ Институттар Архитектура жана дизайн институту Архитектура Кафедранын тарыхы
Архитектура кафедрасы 1967-жылы Бишкек политехникалык институтунун алкагында Кыргызстандын келечектеги архитекторлорун даярдоочу биринчи атайын кафедра катары түзүлгөн. Бөлүм атактуу архитектор Павел Петрович Ивановдун демилгеси менен уюштурулган. Ал кезде кафедранын курамына архитекторлор, сүрөтчүлөр, искусство таануучулар кирген. Кадимкидей, кафедраны түзүүнүн төмөнкү этаптарын бөлүүгө болот:
1967-жылдан 1973-жылга чейин кафедрада республиканын алдыңкы практик архитекторлору - М.Өмүркулов, В.Э.Нусов, В.А. Голубев, К.Мелихов, А.С.Шкаев, М.Муксинов жана башкалар эмгектенген. Кафедраны Иванов П.П. жетектеген.
1970-жылы Архитекторлордун алгачкы бүтүрүүчүлөрү чыгып, алардын арасында А.Токбаев, К.Алыкулов, Ы.Тагиров, И Кадырбеков, В.Фохт ж.б. атоого болот.
1974-жылдан 1980-жылга чейин– М.А. Мануилова, В.Курбатов, И.Кадырбеков, Г.А.Кондучалова, В.Фохт, А.Токбаев, Д.Д.Өмүралиев жана башкалар кафедрада иштеген. 1974-1981-жж. Кафедраны архитектура илимдеринин доктору, профессор В.В. Курбатов жетектеген.
1981-жылдан 1990-жылга чейин Кафедранын курамын В.Григорьев, Т.Лункина, В.Орозумбеков, Н.Михайлов, Ю.Н.Смирнов, Р.М.Муксинов, К.Сарбанов, Ш.Жекшенбаев, И.Г.Иванова, Б.А.Сарымсакова, И.В.Тонкий, Н.Т. Литвинов, Ж.Табышалиев, Б.Кариев, А.Пастухов жана башкалар толуктаган.
1983 -2024ж чейин кафедраны архитектура илимдеринин доктору, профессор, Чыгыш өлкөлөрүнүн Эл аралык архитектура академиясынын академиги Д.Д. Омуралиев жетектеген.
1991-жылдан 2000-жылга чейин кафедрага жаңы окутуучулар курамы – К.Сатаев, Р.Кокоев, А.Кожалиев, А.М.Насирдинова, Б.Чотуралиев, Э.Коңурбаев, А.Солтобаев, Т.Кеңешев ж.б. эмгектенген.
2001-жылдан 2024-жылга чейин кафедрада, К.Р.Курманалиев, Р.С.Мамкин, О.В.Воличенко, Л.М.Ведутова, К.Абдраков, К.Ж.Нарбаев, Т.А.Осмоналиев, М.Абдылдаев, Ю.Тагиров ж.б. Халмурзаева Г.Б., Ташкулов У.Б., Султанова Н.Г., Насирдинова А.М., эмгектеништи.
Учурда кафедрада иштеп жаткандар: арх.,доктору проф. Омуралиев Д.Д., проф.Тентиев Ж.Т., доцент Султан А., доцент Мальчик А.Ю. Амыркулов М.Б., Каепкулов К.А., Искендеров, К.Назарбаев, ал эми кафедранын өзөгүн жаш окутуучулар – кафедранын бүтүрүүчүлөрү: У.Т.Барпыбеков., Ш.Саманчиев., С.Алиев., Багдавлетова Э.А., Тагайбек у М.,Бердибеков А., Рысбеков Б., Кененбеков Б., Садырбеков М.С.
2020-жылдан баштап Архитектура кафедрасы улуттук архитектуранын бир бөлүгү болуп калды.
Эки этаптуу жогорку билим берүүнүн киргизилишине байланыштуу Архитектура кафедрасынын окутуучулары студенттерди жаңы билим берүү системасына активдүү даярдоо жана ыңгайлаштыруу иштерин жүргүзүүдө: «Бакалавриат» жана «Магистр» багыттары боюнча дипломдук долбоорлорду аяктоо жана коргоонун өзгөчөлүктөрү иштелип чыгууда. Ар бир студентке тема изделип, анын актуалдуулугун жана жаңылыгын, графикалык бөлүгү менен иштөө ыкмаларын аныктап, моралдык жактан колдоо көрсөтүп, коргоодо чыгып сүйлөө үчүн даярданышат. Кафедранын студенттери жыл сайын мыкты дипломдук долбоорлорго арналган университеттик, республикалык жана эл аралык сынактарга активдүү катышышат.
Кафедранын окутуучулары жана кызматкерлери жалпысынан 4 докторлук жана ондон ашык кандидаттык диссертацияларды жакташкан. Кафедрада 30дан ашык монография, 10 дон ашык окуу куралы, ондогон илимий жыйнактар жарык көргөн. Кафедранын калыптанган тажрыйбасынын негизинде архитекторлордун жана мугалимдердин бүтүндөй галактикасы өсүп чыкты. Архитектура факультети кафедранын базасында 1979-жылы түзүлгөн.
Алгач «Архитектура тарыхы» кафедрасы уюштурулуп, андан соң «Архитектуралык долбоорлоонун негиздери» болуп аталган (1981) жана анын негизинде «Реставрация жана реконструкция» кафедрасы деп аталды. Архитектура кафедрасынын окутуучуларынан шаар куруу (1995), Архитектуралык чөйрөнү долбоорлоо (1994), Шаардык чөйрөнү жана ландшафтты долбоорлоо (2003) кафедралары уюштурулган.
Жалпысынан 1967-жылдан 2025-жылга чейин Кафедра үч миңден ашык архитекторлорду даярдаган.
Кафедра өзүнүн бүтүрүүчүлөрү менен сыймыктанат, анын ичинде: К.Нарбаев, И.Кадырбеков, Жекшенбаев, К.Назаров – Токтогул атындагы мамлекеттик сыйлыктын лауреаттары, республиканын эмгек сиңирген архитекторлору – К.Комбарбаев, А.Турсунов, К.Ибраев, Т.Кеңешов жана башка көптөгөн адамдар бар.