Билим берүү ишмердүүлүгү
Кызматтар телематикасы практикага багытталган багыт болуп саналат жана төмөнкү тармактарды бириктирет:
- телекоммуникациялык технологиялар;
- тармактык жана таратылган системалар;
- программалык платформалар жана сервистер;
- Нерселер интернети (IoT) технологиялары.
Бул багыт инженердик телематикалык инфраструктура менен колдонуучулар жана уюмдар үчүн акыркы санариптик кызматтардын ортосунда байланыш түзөт.
Окутуунун күтүлгөн жыйынтыктары
Багыт: «Телематика», профиль: «Кызматтар телематикасы»
Окуу программасын аяктагандан кийин бүтүрүүчү төмөнкүлөрдү аткара алат:
- телекоммуникациялар, маалыматтык технологиялар, тармактык системалар жана телематикалык сервистер боюнча фундаменталдык билимдерди кесиптик маселелерди чечүүдө колдонуу;
- телематикалык жана инфокоммуникациялык системаларды жана кызматтарды долбоорлоо, ишке киргизүү жана тейлөө (мобилдик, интернет жана навигациялык сервистерди кошкондо);
- телематикалык сервистер үчүн программалык компоненттерди иштеп чыгуу, анын ичинде тармактык, веб жана мобилдик платформалар үчүн;
- микропроцессордук жана встраиваемый системаларды, программалоочу логикалык контроллерлерди (PLC) жана реалдуу убакыт системаларын телематикалык жана автоматташтырылган чечимдерде колдонуу;
- заманбап тармактык технологиялар жана протоколдорду колдонуп, телематикалык системалардагы маалыматтарды талдоо, иштетүү жана өткөрүү;
- телематикалык практикалык тапшырмаларда санариптик сигнал иштетүү ыкмаларын, геомаалыматтык системаларды (ГИС) жана глобалдык спутникттик навигациялык системаларды (GNSS) колдонуу.
Берилүүчү квалификация
«Телематика» багыты боюнча жогорку билим берүү программасын бүтүргөндөн кийин бүтүрүүчүгө «Бакалавр» квалификациясы Улуттук квалификациялык система талаптарына ылайык берилет.
Бул квалификация Европа жогорку билим берүү мейкиндигинин квалификациялык алкагына (QF-EHEA) шайкеш келет жана биринчи циклге (Bachelor) туура келет. Бул окуу жыйынтыктарынын салыштырмалуу болушун, академиялык жана кесиптик мобилдүүлүктү, ошондой эле магистратурада жана докторантурада окууну улантуу мүмкүнчүлүгүн камсыздайт.
Алынган квалификация бүтүрүүчүнүн телематикалык, инфокоммуникациялык жана маалыматтык кызматтар тармагында, ошондой эле инженердик, долбоорлоо жана эксплуатациялоо иштеринде иштөөгө даяр экенин тастыктайт.
«Кызматтар телематикасы» багытынын дисциплиналары
- Программалоо – телематикалык системалар үчүн программалык камсыздоону иштеп чыгуу; маалымат иштетүү алгоритмдерин программалоо.
- Тармактык маалымат базалары – телематикалык сервистер үчүн таратылган маалымат базаларын долбоорлоо жана колдонуу; чоң маалымат агымдарын сактоо жана иштетүү.
- Телематика – телематикалык системалардын негиздери, аппараттык жана программалык камсыздоону интеграциялоо.
- Микропроцессордук системалар техникасы – микроконтроллерлер жана встраиваемый системалар менен иштөө, телематикалык түзмөктөрдүн өзөгү.
- Мобилдик коммуникациялар – уюлдук тармактар жана мобилдик протоколдор аркылуу маалымат берүү.
- Телекоммуникациялык тармактар жана сервистер – тармактык технологиялардын, протоколдордун, QoS жана тармактык сервистердин негиздери.
- Интернет-коммуникациялар – TCP/IP, HTTP, MQTT протоколдору, интернет аркылуу түзмөктөрдүн өз ара аракеттенүүсү.
- Интернет программалоо – телематикалык системалар үчүн клиент-сервер тиркемелерин жана веб-сервистерди түзүү.
- Мобилдик түзмөктөрдү программалоо – телематикалык сервистер үчүн Android жана iOS тиркемелерин иштеп чыгуу.
- Санариптик сигнал иштетүү – сенсорлордон жана телематикалык түзмөктөрдөн алынган маалыматтарды талдоо, фильтрлөө жана интерпретациялоо.
- Маалыматтык системаларды долбоорлоо – телематикалык жана IoT системаларын моделдөө, долбоорлоо жана интеграциялоо.
- Электрондук бизнес – телематикалык сервистерди башкаруу, санариптик платформалар жана бизнес-моделдер.
- Геомаалыматтык системалар (ГИС) – мейкиндик маалыматтарын жыйноо, талдоо жана визуалдаштыруу.
- Глобалдык спутникттик навигация системалары (GNSS) – позициялоо, навигация жана телематика менен интеграциялоо.
Программалоочу логикалык контроллерлер (PLC) – встраиваемый системаларды жана өнөр жай объекттерин башкаруу.
Бүтүрүүчүлөрдү жумушка орноштуруу мүмкүнчүлүктөрү
«Кызматтар телематикасы» программасын окуу учурунда студенттер төмөнкү практикалык көндүмдөрдү өздөштүрүшөт:
| Кызмат орду | Компетенциялар | Кыргызстандагы иш берүүчүлөр |
|---|---|---|
| Телематика жана телекоммуникация инженери | Телеком тармактарды жана телематикалык сервистерди долбоорлоо жана эксплуатациялоо; тармактык жабдууларды жөндөө; коопсуздук жана сапатты камсыздоо | Sky Mobile (Beeline), Nur Telecom (O!), Альфа Телеком (MegaCom), Кыргызтелеком, Huawei Kyrgyzstan |
| Автоматташтыруу жана АСУ ТП инженери | PLC, SCADA, микропроцессордук системалар менен иштөө | Улуттук электр тармагы, Электр станциялары, Шоро, Coca-Cola Бишкек, Каинды-Кант |
| Программалык камсыздоо иштеп чыгуучу (Mobile/Web/IoT) | Мобилдик, веб жана IoT тиркемелерин иштеп чыгуу | Mad Devs, Codify, Akvelon, High Technology Park, IT-аутсорсинг |
| Тармак инженери / системалык администратор | Тармактарды орнотуу, телеком жана банк системаларын тейлөө | Megacom, Beeline, Huawei, Кыргызтелеком; Optima Bank, RSK Bank |
| Data Analyst / GIS / GNSS адиси | Маалыматтарды талдоо, карта жана навигациялык маалыматтар | Optima Bank, RSK Bank, Азия банк, Демир банк; GeoSolutions, GIS-KG; Kyrgyz Express |
| E-Business / Product & Project Manager | Санариптик сервистерди жана платформаларды башкаруу | O!Pay, Elsom; SmartApps, ITC; Huawei |
| Финтех-инженер | Онлайн жана мобилдик төлөм системалары | Optima Bank, RSK Bank; O!Pay, Elsom |
Магистратурада Германияда окуу мүмкүнчүлүктөрү
Бүтүрүүчүлөр Германиянын төмөнкү университеттеринде окуусун уланта алышат:
- TH Köln – University of Applied Sciences – Automation and IT, Communication Systems and Networks жана башка техникалык жана IT багыттары;
- Technical University of Applied Sciences Wildau (TH Wildau) – телематика жана байланыштуу маалыматтык-коммуникациялык технологиялар;
- Universität Hamburg – информатика, маалыматтык системалар жана байланыштуу тармактар;
- Technical University of Munich (TUM) – компьютердик илимдер, инженерия, байланыш;
- RWTH Aachen University – инженердик жана IT программалары;
- Technische Universität Hamburg (TUHH) – инженердик жана IT багыттары;
- Hochschule Bonn-Rhein-Sieg (HBRS) – компьютердик илимдер, электротехника жана IT боюнча колдонмо багыттагы окуу.
