Кафедранын тарыхы

   Чет тилдер кафедрасы 1960-жылы орус жана чет тилдердин бириккен кафедрасы катары түзүлгөн. Аны Туреджанова М.Ш. жетектеген. 1960–1961-жылдары кафедраны Нерон И.Б. башкарган. 1963-жылы кафедра экиге бөлүнгөн: «Орус тили» жана «Чет тили» кафедралары, акыркысын Громова Р.К. жетектеген. 1968-жылдан 1990-жылга чейин кафедраны филология илимдеринин кандидаты, доцент Умаров К.У. жетектеген. Кафедраны 20 жылдан ашык жетектеп, ал бир нече муундагы жогорку квалификациялуу адистерди даярдап, тарбиялаган.

1977-жылы кафедра кайра бөлүнүп, башкы корпусунун чет тилдер кафедрасы жана курулуш факультеттеринин чет тилдер кафедрасы түзүлгөн. Кафедраларда немис, англис жана француз тилдери боюнча илимий-методикалык секциялар уюштурулган. Чет тилдер кафедрасы студенттерин биринчи курстан баштап техникалык котормо студенттик бюросуна тартып, алар чыгаруучу кафедралардын заказдарын аткарышкан, илимий-техникалык адабияттарга реферат жазышкан. Бул иш акырындык менен система түзүп, илимий-техникалык тексттин мыкты котормосу боюнча студенттердин жыл сайынкы конкурсун уюштуруунун жакшы салтына айланган. Көптөгөн студенттер чет тилдерди мыкты билүү менен айырмаланган.

Умаров К.дан кийин кафедраны Кашилов К.Е., Усманова С.С., Абдрахманова Р.Ж., Юсупов Ф.И., Суюмбаева А.А., Чокморова А.М. жетектешкен. Суюмбаева А.А.нын жетекчилиги астында кафедранын жамааты эл аралык программалар боюнча активдүү иштей баштаган жана кесиптик жана квалификациялык деңгээлди жакшыртуу боюнча иштерди жүргүзгөн.

2010-жылдан 2024-жылга чейин кафедраны доцент Чокморова Айнура Мырзабековна жетектеген. Кафедранын жамааты жана университет жетекчилиги менен активдүү иштешип, эл аралык өнөктөштөр, анын ичинде TEMPUS/ERASMUS+ менен кат алышууларды жүргүзүп, 2013-жылы кафедра TEMPUS FLEPP долбоору (Кесиптик максаттар үчүн чет тилдерди окутуу) боюнча иштей баштаган. Бул долбоорду ишке ашыруу алкагында 2015-жылдын май айында Тилдик ресурстук борбор (2/622 аудитория) түзүлгөн, ал 12 компьютер, 3 ноутбук, документ-камера, 3ү 1де принтер жана заманбап адабияттар менен жабдылган. Бул кафедранын окутуучуларына университеттин студенттери үчүн англис жана немис тилдери боюнча сабактарды гана эмес, семинарларды, тегерек столдорду жана конференцияларды өткөрүүгө мүмкүнчүлүк берген. 2016-жылдан баштап англис тили курстары студенттерге да, окутуучуларга жана университеттин кызматкерлерине да өткөрүлүп келген.

Чокморова А.М.нын жетекчилиги астында эл аралык байланыштар активдүү өнүктүрүлүп, кафедранын жамаатына өндүрүштөн ажырабай квалификациясын жогорулатууга мүмкүнчүлүк берген. Россиянын жана Европанын өнөктөш жогорку окуу жайлары менен кеңири байланыштар чет тилдерди эркин билүүнү талап кылат. Ошого жараша, азыр кафедрада Болонья системасын эске алуу менен чет тилдерди окутууга башкача мамиле колдонулат. Кыргызстандагы АКШ элчилиги менен тыгыз кызматташуу кафедранын жамаатына жана бүтүндөй университетке жаңы мүмкүнчүлүктөрдү ачкан. 2018-жылдын октябрынан баштап кафедрага Фулбрайт стипендиаттары (тилдин табигый сүйлөгөндөрү) – англис тилинин мугалимдери тартылып, алар студенттерге, окутуучуларга жана университеттин кызматкерлерине акысыз сүйлөшүү англис тили курстарын өткөрүшкөн.

Учурда кафедранын жамааты курстар жана «Тилдик эмес жогорку окуу жайларында чет тилдерди окутуу методикасын өркүндөтүү» багыты боюнча илимий-изилдөө иштери боюнча активдүү иштөөнү улантууда. Окуу-методикалык иш көңүлдөн тышкары калбайт. Кафедранын окутуучулары КР Билим берүү жана илим министрлиги сунуштаган окуу куралдарын, окуу-методикалык колдонмолорду өз алдынча даярдап, басып чыгарышат. Кафедранын адистештирилген 2/610 жана 2/622 аудиториялары жаңы окутуу технологияларын колдонууга жана студенттер менен аудиториялык жана аудиториядан тышкары иштер үчүн материалдарды жеткиликтүү кылууга мүмкүнчүлүк берет.

2025-жылдын сентябрынан баштап кафедраны филология илимдеринин кандидаты, доцент Шакеева Н.М. жетектейт. Кафедра башчысы менен бирге билим берүү процессиндеги сапатты жогорулатуу, илимий-изилдөө ишин активдештирүү, эл аралык кызматташтыкты кеңейтүү, ошондой эле студенттердин тилдик жана чыгармачылык ишмердүүлүккө мотивациясын жогорулатууга багытталган жаңы милдеттер коюлган.

"ЧЕТ ТИЛДЕР" КАФЕДРАСЫНЫН СТРАТЕГИЯСЫ ЖАНА ПЛАНЫ

И. Раззаков атындагы КМТУ 2021 - 2025-ОКУУ ЖЫЛДАРЫНА

Прeамбула:
Стратегиялык план кафедранын миссиясын, максатын, өнүктүрүүнүн артыкчылыктуу багыттарын жана кафедранын ишинин тармактары боюнча стратегикалык милдеттерин ачып көрсөтөт. Бул документ кафедранын ишинин учурдагы чаралары боюнча чечимдерди кабыл алууда негизги принциптерди аныктап, орто жана кыска мөөнөттүү планды иштеп чыгуу үчүн негиз болуп эсептелет.

Максат:

2023-жылга чейин кафедранын жогорку деңгээлде билим берүү ишмердигин камсыз кылуу үчүн кадрлардын квалификациясын жогорулатуу жана заманбап инновациялык окутуу технологияларын, заманбап техникалык каражаттарды (заманбап окуу технологиялары, грамматикалык стенддер, мультимедиялык жабдууларды колдонуу, практикалык сабактарды өткөрүү үчүн программалык камсыздоо ж.б.) колдонуу менен кафедранын курамын түзүү жана калыптандыруу. Ошондой эле бакалавриат жана магистратуранын студенттерин чет тилдерин билиштин деңгээли боюнча жогорку деңгээлде даярдоо.

Максатка жетүү үчүн төмөнкү милдеттер коюлат:

Окуу иши

1. Кафедранын чет тилин окутуу методологиясы жана методикасы боюнча билим берүүчү университеттерде уюштурулган кесиптик форумдарга, семинарларга жана тренингдерге активдүү катышуусу.
2. Учурдагы КР мамлекеттик стандартынын талаптарына ылайык, ОМКД мазмунун туруктуу жаңылоо жана жакшыртуу.
3. Кафедра тарабынан окутуу сапатын системалуу түрдө көзөмөлдөө, бул дисциплиналардын мазмуну менен кошо сабактарды өткөрүү жана уюштуруу формаларынын ылайыктуулугун текшерүү, мүмкүн болсо кафедранын окуу жана методикалык материалдары менен камсыздоо.
4. Окутуучулардын квалификациясын туруктуу жогорулатуу, бул тренингдерге, семинарларга, конференцияларга (онлайн конференциялардын ичинде), курстарга катышуу, мастер-класстар, ачык сабактар, кеӊеш берүү жана тажрыйбалуу мугалимдерден окутуу жана тутордукташык сыяктуу иш-чаралар аркылуу.
5. Анкета жүргүзүү аркылуу студенттердин билим сапатын системалуу түрдө текшерүү 

Окуу-методикалык иш

1. "Англис тили" (Beginner, Elementary, Pre-Intermediate, Intermediate), "Немис тили", "Техникалык чет тили", "English language" предметтери боюнча электрондук окуу материалдарын, аудио жана видеокурстарды үзгүлтүксүз жаңылоо. Бардык электрондук материалдарды www.avn.kstu.kg, online.kstu.kg порталдарында жайгаштырып, алар КМТУ им. И. Раззакова студенттери үчүн жеткиликтүү кылынат.
2. "Англис тили" (Beginner, Elementary, Pre-Intermediate, Intermediate), "Немис тили", "Техникалык чет тили", "English language" предметтери боюнча окуу куралдары, методикалык көрсөтмөлөрдү заманбап технологиялар колдонуу менен жаңыртып, жарыялоо.
3. Студенттердин өз алдынча иштөөсүн уюштуруу жана көзөмөлдөөнүн формаларын жана ыкмаларын кайра кароо.
4. Кыргыз тилинде окуу-методикалык иштеп чыгуу базасын актуализациялоо.
5. Университеттин ПОК үчүн англис тили курстарын улантуу жана активдештирүү.
6. КРнын АКШнын Элчилиги аркылуу англис тилин окутуу боюнча фулбрайтчыларды жана адистерди тартууну улантуу.
7. Business English боюнча китептерин сатып алуу (Beginner, Elementary, Pre-Intermediate, Intermediate) New Inside Out тизмеги жана КМТУнын багыттарына ылайык.

Материалдык-техникалык база

1. Тил ресурстук борбору 2/610 жана компьютердик классты 2/610 маалыматтык технологиялар, стенддер менен камсыздоо, чет тилин үйрөнүү үчүн уюштурулган (кафедра: 2022-2023-жж.);
2. Кафедранын 2/610 бөлмөсүндө өз алдынча иштөөгө жаңы ресурс стенддери менен жабдуу (кафедра: 2022-2023 ж.):

• "Грамматикалык таблицалар" стенди;
• "IT English in problem solving 20 2020" олимпиадасы стенди;
• "IT English in problem solving 2021" олимпиадасы стенди;

1. 2/610 жана 2/606 аудиторияларын мүмкүнчүлүктөргө жараша оңдоо (кафедра: 2020 ж.);
2. Англис жана Немис тилдерин үйрөнүүгө акысыз билим берүүчү программалар менен камсыздоо (2/622, 2/610).

Илимий-изилдөө иши

1. Кафедранын темасы боюнча илимий изилдөөлөрдү жүргүзүү:

• «Чет тилин окутуунун методикасын жогорку окуу жайларында жакшыртуу».

1. Кафедранын жамааты эл аралык долбоорлорго жана онлайн конференцияларга активдүү катышсын. (2022-2025 жж.);
2. Кафедранын темасы боюнча англис тилин окутуу адистеринин катышуусу менен конференциялар өткөрүү (2021-2023 жж.).

Квалификацияны жогорулатуу

Бул багыттагы өнүгүү стратегиясы кафедранын жогорку деңгээлдеги ПОК камсыз кылуу үчүн кадрларды кайра даярдоо жана квалификацияны жогорулатууга багытталат.

Кафедранын жаш кызматкерлерине жана окутуучуларына И. Раззаков атындагы КМТУ нун илим жана квалификацияны жогорулатуу бөлүмүндө төмөнкү багыттар боюнча квалификацияны жогорулатуу курстарын өтүүгө сунуш кылуу:

• Жаш окутуучулар үчүн билим берүү процесси уюштуруунун негиздери;
• Жогорку окуу жайында психология жана педагогика;
• Заманабап окутуу процессиндеги активдүү ыкмалары;
• Маалыматтык жана интерактивдүү технологиялар.

1. Кадрларды даярдоо жана алардын профессионалдык квалификациясын жогорулатуу үчүн Европалык Союздун фонддору жана программалары (Erasmus Plus) аркылуу эл аралык мобилдүүлүк программаларына катышуу, ошондой эле КР университеттеринде жана чет өлкөлөрдө квалификацияны жогорулатуу маанилүү.
2. Кафедранын доценттери жаш кызматкерлер жана окутуучулар үчүн окутуу жана тренинг-семинарларды өткөрүүдө менторлукту күчөтүү.
3. Англис тилин окутуу боюнча окутуучулар үчүн KGTESOL Bishkek волонтердук уюму аркылуу англис тилин окутуунун методикасы боюнча тренингдерди, семинарларды уюштурууну улантуу.

Эл аралык байланыш

Эл аралык байланыштарды түзүү кафедранын жамаатынын эл аралык интеграциялык процесске активдүү катышуусуна багытталган, ал өз ара тажрыйба алмашуу жана чет өлкөдөгү кесиптештери менен биргелешкен илимий жана билим берүү долбоорлорун ишке ашырууну камтыйт.

АКШнын Элчилиги менен активдүү кызматташтыкты улантуу, англис тилин окутуу адистерин тартуу, алар университетте англис тилин өнүктүрүүгө чоң салым кошот.

Эскертүү:
Стратегия кафедра жыйынында каралып, 15.09.2021 ж. № 2 Протокол боюнча кабыл алынган.